برونداد هشتمین کنگره سلامت مردان
فرق بین مغز زنان و مردان؛ سلامت مردان از نگاه علوم اعصاب
شباهتهای مغز زنان و مردان به مراتب بیشتر از تفاوتهای آنهاست و هیچ شواهد علمی مبنی بر برتری شناختی یک جنس نسبت به جنس دیگر وجود ندارد.
علی گرجی استاد و رئیس مرکز تحقیقات صرع دانشگاه مونستر آلمان، در کنگره سلامت مردان با اشاره به یافتههای علوم اعصاب درباره تفاوتهای مغز زنان و مردان، تأکید کرد: اگرچه تفاوتهایی در برخی ساختارها و عملکردهای مغز دو جنس مشاهده شده است، اما شباهتهای مغز زنان و مردان به مراتب بیشتر از تفاوتهای آنهاست و هیچ شواهد علمی مبنی بر برتری شناختی یک جنس نسبت به جنس دیگر وجود ندارد.
وی با بیان اینکه مغز مردان به طور متوسط ۱۰ تا ۱۲ درصد بزرگتر از مغز زنان است، افزود: این تفاوت اندازه به هیچ عنوان به معنای هوش بیشتر نیست، زیرا حجم مغز عمدتاً با اندازه و وزن بدن ارتباط دارد و مطالعات نشان دادهاند هیچ رابطه مستقیمی میان حجم مغز و تواناییهای شناختی یا هوش افراد وجود ندارد.
گرجی با اشاره به تفاوتهای ساختاری مغز اظهار کرد: برخی پژوهشها نشان دادهاند که نسبت ماده سفید و ماده خاکستری در مغز زنان و مردان متفاوت است. همچنین الگوهای ارتباطی میان بخشهای مختلف مغز نیز تا حدودی تفاوت دارد؛ به گونهای که در مردان ارتباطات دروننیمکرهای و در زنان ارتباطات بین نیمکرهها در برخی مطالعات قویتر گزارش شده است. با این حال، این تفاوتها به معنای برتری عملکردی هیچیک از دو جنس نیست.
وی ادامه داد: در برخی آزمونها، مردان در مهارتهای فضایی، جهتیابی و بعضی راهبردهای حل مسئله عملکرد بهتری نشان دادهاند، در حالی که زنان در برخی مهارتهای ارتباطی، پردازش هیجانات و تعاملات اجتماعی عملکرد مطلوبتری داشتهاند، اما این تفاوتها نسبی است و دامنه همپوشانی عملکرد دو جنس بسیار گستردهتر از تفاوتهای میان آنهاست.
رئیس مرکز تحقیقات صرع دانشگاه مونستر با اشاره به نقش هورمونهای جنسی در عملکرد مغز گفت: هورمونها از دوران جنینی در شکلگیری سیستم عصبی نقش دارند و پس از بلوغ نیز بر شناخت، حافظه، توجه و هیجانات اثر میگذارند. نوسانات هورمونی در زنان میتواند تغییراتی در برخی عملکردهای مغزی ایجاد کند، در حالی که وضعیت هورمونی مردان معمولاً ثبات بیشتری دارد.
وی تأکید کرد: با وجود این تفاوتهای زیستی، از نظر تواناییهای شناختی، قدرت یادگیری، حافظه و عملکردهای ذهنی، هیچ تفاوت معناداری میان زنان و مردان وجود ندارد و هر دو ظرفیتهای مشابهی برای یادگیری و پیشرفت دارند.
گرجی در ادامه به آسیبپذیری بیشتر مردان در برخی بیماریهای عصبی اشاره کرد و گفت: مردان در معرض خطر بالاتری برای برخی اختلالات عصبی، اختلالات رشدی و آسیبهای مغزی قرار دارند. همچنین رفتارهای پرخطر مانند مصرف الکل، استعمال دخانیات، فعالیتهای پرریسک و احتمال بیشتر ضربههای مغزی، میتواند سلامت مغز آنان را بیش از پیش تهدید کند.
وی افزود: استرسهای شغلی، فشارهای اقتصادی و سبک زندگی نیز از عواملی هستند که میتوانند عملکرد مغز مردان را تحت تأثیر قرار دهند و زمینه ابتلا به اختلالات شناختی و روانی را افزایش دهند.
این استاد علوم اعصاب با بیان اینکه حفظ سلامت مغز نیازمند اصلاح سبک زندگی است، تصریح کرد: فعالیت بدنی منظم، بهویژه ورزشهای هوازی و قدرتی، با افزایش فاکتورهای محافظتکننده عصبی، نقش مهمی در حفظ عملکرد مغز و کاهش خطر بیماریهای عصبی دارد.
گر از ارکان سلامت مغز دانست و گفت: خواب مناسب در تثبیت حافظه، بازسازی سلولهای عصبی و کاهش خطر اختلالات شناختی نقش اساسی دارد و کمخوابی مزمن میتواند پیامدهای جدی برای سلامت مغز به همراه داشته باشد.
گرجی همچنین بر اهمیت حفظ ارتباطات اجتماعی تأکید کرد و افزود: به دلیل فشارهای شغلی و اقتصادی، بسیاری از مردان فرصت کمتری برای تعاملات اجتماعی پیدا میکنند، در حالی که حفظ روابط اجتماعی، مشارکت در فعالیتهای فرهنگی و هنری، مطالعه، گوش دادن به کتابهای صوتی و پرداختن به هنر میتواند به حفظ سلامت شناختی و روانی آنان کمک کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: مدیریت استرس، اصلاح سبک زندگی، فعالیت بدنی، خواب کافی، تقویت ارتباطات اجتماعی و توجه به سلامت روان، مهمترین راهکارهای علمی برای حفظ سلامت مغز مردان است و میتواند خطر ابتلا به بسیاری از بیماریهای عصبی و اختلالات شناختی را کاهش دهد.
لینک خبر:
نظر